Pierwsza prezentacja testu Euro NCAP dla ciężarówek była nie tylko podaniem do wiadomości publicznej wyników, wyrażonych w gwiazdkach. To było wyzwanie, dla producentów i odbiorców.
Samo ogłoszenie, trwało pół godziny ale towarzyszyło mu spotkanie specjalistów zainteresowanych podkręceniem tempa poprawiania bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Bo faktem jest, że Unia Europejska jest bardziej zainteresowana ekologiczną strona transportu, a delikatne próby, takie jak wprowadzenie obowiązkowego GSR, niewiele zmieniają.
Organizacja międzynarodowa Euro NCAP, zajmująca się bezpieczeństwem pojazdów publikuje pierwszy (!) zestaw wyników testów samochodów ciężarowych i kontynuuje działania mające na celu osiągnięcie wizji Zero. Czyli zero ofiar śmiertelnych wypadków.
A wypadki z udziałem ciężarówek są najpoważniejsze na drogach europejskich. Chociaż ciężarówki stanowią mniej niż 3% floty drogowej w Europie, to jednak odpowiadają za 15% śmiertelnych wypadków. Ponadto, tylko 11% ofiar w wypadkach z udziałem ciężarówek to pasażerowie ciężarówek. Pozostałe 89% to samochody osobowe i dostawcze , jak i niechronieni uczestnicy ruchu drogowego.
Ciężarówki są siłą napędową gospodarki, odgrywają istotną rolę w dystrybucji 95% towarów konsumowanych na całym kontynencie europejskim. Dlatego ważne jest, aby sektor był wspierany, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo ciężarówek i zapobiegając ich dalszemu stwarzaniu zagrożenia, nieproporcjonalnego zagrożenia dla innych użytkowników dróg.
Tu zamieszczam raport z wynikami Euro NCAP Truck Safe. Ale poniżej znajdziecie moje wyjaśnienie różnych wątpliwości, które mogą się nasuwać w czasie czytania raportu. Bo sam raport to tylko wyniki, a trzeba wiedzieć jak oni doszli do nich.
Pierwsza partia ciężarówek, tzw flotowych do transportu dalekiego, została oceniona w trzech kategoriach wydajności.
Grupę, która została przetestowana w ramach protokołów TRUCK SAFE, stanowiło dziewięć ciężarówek z segmentu floty dalekobieżnej. Dziewięć ciężarówek wybranych do testów stanowi 95% ciężarówek z tej kategorii, które obecnie poruszają się po drogach Europy.
TRUCK SAFE to pierwszy protokół testowy Euro NCAP, który przyjął nowe ramy pomiaru bezpieczeństwo pojazdu w całym cyklu wypadku. W tym konkretnym przypadku ocena ciężarówek dalekobieżnych, metodologia oceny „Etapy bezpieczeństwa” koncentruje się na trzech etapach i harmonogramie typowego scenariusza wypadku: godzin i minut przed wypadkiem, ze szczególnym uwzględnieniem bezpiecznej jazdy i aktywnego systemu bezpieczeństwa, interwencji przed incydentem lub uniknięcie wypadku i „złotej godziny” po wypadku.
Wynik procentowy przyznawany jest za wydajność na każdym etapie. Te wyniki są następnie zestawiane w celu ustalenia ogólnej oceny w skali pięciu gwiazdek.
Ocena kategorii to:
Bezpieczna jazda.
Monitorowanie kierowcy i pasażerów, zaangażowanie kierowcy, widoczność i pomoc w pojeździe.
Unikanie wypadków i kolizji:
Wydajność ADAS w unikaniu zderzeń czołowych lub najechania z tyłu, zmiany pasa ruchu i manewrowania przy niskiej prędkości, kolizje.
Po wypadku
Informacje dotyczące akcji ratowniczej i łatwość wydostania się w trakcie „złotej godziny”
(To podejście oparte na „cyklu przebiegu wypadku” będzie stopniowo przyjmowane we wszystkich programach Euro NCAP z różnymi protokołami testowania kategorii pojazdów).
Oprócz przyznawania każdej ciężarówce oceny w pięciogwiazdkowej skali Euro NCAP wprowadziło również dodatkową akredytację CitySafe przyznawaną ciężarówkom wyposażonym w technologie lub projekty, które mogą zapobiegać wypadkom, które zwykle zdarzają się w miastach lub na terenach miejskich. Chodzi np. automatyczne hamowanie awaryjne w przypadku niewidocznych rowerów, albo wykrytych obok pojazdów skręcających na skrzyżowaniach.
Ciężarówki oceniano w różnych ośrodkach testowych akredytowanych przez Euro NCAP w całej Europie, w tym HORIBA MIRA w Wielkiej Brytanii, Applus Idiada w Hiszpanii, DEKRA w Niemczech i CSI we Włoszech.
Wyniki
Spośród dziewięciu ocenionych ciężarówek dwie uzyskały ocenę pięciu gwiazdek, dwie otrzymały cztery gwiazdki, cztery otrzymały trzy gwiazdki, a jedna jedną gwiazdkę. Cztery ciężarówki również otrzymały otrzymał akredytację CitySafe .
Ciężarówka: DAF XF
Ocena TRUCK SAFE: ★★★
CitySafe : Tak
Bezpieczna jazda 85%
Unikanie kolizji 35%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „DAF XF osiąga bezpieczną jazdę, jest liderem w swojej klasie w przypadku kabiny z płaską podłogą do dalekich podróży. Wydajność widoczności bezpośredniej jest wiodąca w swojej klasie, z bardzo głębokimi oknami, niskimi liniami okien bocznych, niższym oknem drzwiowym i systemem CMS zastępującym wszystkie lusterka. Jest wyposażony w system AEB, który działa dość dobrze w sytuacjach zderzenia z pojazdami i zderzenia czołowego z pieszymi i rowerzystami. To imponujące , za skuteczność w wypadkach miejskich przyznano nagrodę CitySafe i solidne 3 gwiazdki w ogólnym rozrachunku.
Jest to zatem dobry wybór dla sektora transportu dalekobieżnego, w którym działalność może wymagać wejścia „do miast”.
Ciężarówka: IVECO S-WAY
Ocena TRUCK SAFE: ★
CitySafe : Nie
Bezpieczna jazda 32%
Unikanie kolizji 19%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „IVECO odrzuciło możliwość dostarczenia pojazdu do testowania. Dlatego Euro NCAP testowało i oceniało najnowszy, dobrze wyposażony dostępny pojazd. Producent informuje nas, że nie jest on reprezentatywny dla bezpieczeństwa i wydajności ich najnowszej generacji pojazdu, który spełnia przepisy GSR2, ale pierwsze dostawy tych pojazdów nie były spodziewane przed końcem 2024 roku. Podczas testów IVECO S-WAY oferuje ograniczoną widoczność bezpośrednią i niewiele funkcji ADAS, które Euro NCAP bierze pod uwagę w swojej ocenie, czego efektem jest rozczarowująca ocena 1 gwiazdki.
Ciężarówka: MAN TGX
Ocena TRUCK SAFE: ★★★
CitySafe : Nie
Bezpieczna jazda 56%
Unikanie kolizji 60%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „MAN odrzucił możliwość dostarczenia pojazdu dla testowania. Mimo to Euro NCAP było w stanie pozyskać, przetestować i ocenić najnowszy zgodny z GSR2 model, wyposażony we wszystkie istotne opcje bezpieczeństwa. TGX oferuje solidny 3-gwiazdkowy poziom bezpieczeństwa, dobry balans między bezpieczną jazdą i unikaniem kolizji.
Jego bezpośrednia widoczność jest słaba, otrzymujemy zero punktów w naszej ocenie. Jest jednak opcjonalnie dostępny z doskonałym systemem monitoringu kamerami, który zapewnia ulepszoną widoczność. Zapewnia bardzo dobry zakres technologii zapobiegania wypadkom z wysoką oceną „ systemu wspomagania zmian pasa ruchu.”
Ciężarówka: Mercedes-Benz Actros L
Ocena TRUCK SAFE: ★★★
CitySafe : Nie
Bezpieczna jazda 72%
Unikanie kolizji 51%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „Daimler Trucks odrzucił możliwość dostarczenia pojazdu do testowania. Dlatego Euro NCAP testowało i oceniało najnowszy, dobrze wyposażony
pojazd dostępny – pojazd zarejestrowany po raz pierwszy w lipcu 2024 r. Producent informuje że nie jest to reprezentatywne dla poziomu bezpieczeństwa ich najnowszej generacji, która
stanie się dostępna dopiero pod koniec 2024 roku. Po testach Actros L oferuje solidne 3-gwiazdkowe bezpieczeństwo. Jest to najwyższa ciężarówka testowana w tym sektorze, ale z dostępnym CMS-em, nadal zapewnia dobry wynik „Bezpiecznej Jazdy”. Zapewnia też bardzo dobry zakres technologii unikania wypadków, ale wydajność niektórych funkcji była ograniczona.”
Ciężarówka: Renault T
Ocena TRUCK SAFE: ★★★★
CitySafe : Nie
Bezpieczna jazda 72%
Unikanie kolizji 70%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „Renault Trucks T otrzymuje mocną ocenę 4 gwiazdek , w dużej mierze dzięki wysokiej jakości zaawansowanych systemów wspomagania kierowcy (ADAS), które zapewniają równowagę między zakresem bezpiecznej jazdy i unikaniem kolizji, z których większość jest standardowo dopasowana. Pojazd jest bardziej ograniczony w swojej bezpośredniej wydajności widzenia, chociaż jego niedawne dodanie systemu CMS poprawiło swój ogólny wynik Bezpiecznej Jazdy. Renault również korzysta z funkcji ochrony rowerzysty obok kabiny. W połączeniu z bardziej ograniczona bezpośrednią widocznością ; „ nadaje się bardziej na autostradę niż do miasta”.
Ciężarówka: Scania seria R
Ocena TRUCK SAFE: ★★★
CitySafe : Nie
Bezpieczna jazda 64%
Unikanie kolizji 62%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „Scania R jest dostępna z niemal wszystkimi udogodnieniami dla kierowcy a te systemy wspomagania Euro NCAP bierze pod uwagę i generalnie działają dobrze. Ale wiele z tych systemów to dodatkowe opcje kosztowe. Podstawy widoczności są dobre, ale
końcowy efekt jest ograniczony przez przeszkody ze strony konwencjonalnych luster, a system CMS nie jest dostępny. Wydajność ADAS jest dobra w większości obszarów, jednak brakuje mu niektórych funkcjonalności w celu ochrony narażonych użytkowników dróg. Ogólnie rzecz biorąc, jest to dobra opcja, szczególnie dla „operacji na autostradach, pod warunkiem wybrania odpowiednich opcji”.
Ciężarówka: Scania seria G
Ocena TRUCK SAFE: ★★★★
CitySafe : Tak
Bezpieczna jazda 71%
Unikanie kolizji 62%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „Seria Scania G została przetestowana jako wersja partnerska R. Seria G korzysta z niższej kabiny, co poprawia widoczność. Pojazd jest solidny, wykonany z wyważonym podejściem do bezpiecznej jazdy i unikania kolizji. Jest dostępny z niemal wszystkimi systemami wspomagania kierowcy, które Euro NCAP bierze pod uwagę i generalnie działają dobrze, ale wiele z tych systemów to dodatkowe opcje kosztowe.
Podstawy widoczności są dobre i wynikają z niższego montażu kabiny. Końcowy wynik jest nadal ograniczony przez brak systemu kamer. Wydajność unikania kolizji jest dobra w większości obszarów, a AEB VRU w połączeniu z dobrą widocznością zasługuje na akredytację CitySafe. Ogólnie rzecz biorąc, jest to bezpieczny wybór w różnych środowiskach, pod warunkiem „wybierania odpowiednich opcji”.
Ciężarówka: Volvo FH Aero
Ocena TRUCK SAFE: ★★★★★
CitySafe : Tak
Bezpieczna jazda 80%
Unikanie kolizji 89%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „Volvo FH to doskonały i bezpieczny wybór pojazdu w sektorze flot. Bezpośrednia widoczność jest dobra, wspomagana przez dostępność CMS i jego aero-
pochylonego przodu. W połączeniu z bardzo dobrymi systemami wspomagania daje to bardzo dobry wynik Bezpiecznej Jazdy. Osiąga też bardzo dobry wynik w Unikaniu Kolizji, przy każdym
systemie Euro NCAP ocenia dostępność, w tym automatycznego hamowania w celu ochrony
rowerzysty, gdy ciężarówki skręcają w poprzek jego drogi. Jako ciężarówka autostradowa, jej dobra bezpośrednia widoczność w połączeniu z bardzo dobrym systemem AEB dla narażonych na ryzyko uczestników ruchu drogowego sprawia, że Volvo FH zyskuje CitySafe oraz 5 gwiazdek.
Ciężarówka: Volvo FM
Ocena TRUCK SAFE: ★★★★★
CitySafe : Tak
Bezpieczna jazda 87%
Unikanie kolizji 89%
Ratowanie 80%
Komentarz Euro NCAP: „Volvo FM zostało przetestowane jako partner FH aero, ale oferuje niższą kabinę, aby poprawić widoczność. Jest to doskonały, bezpieczny wybór dla pojazdu w sektorze flot. Bezpośrednia widoczność jest bardzo dobra, wspomagana przez dostępność CMS. Połączone z bardzo dobrymi systemami wspomagania, co daje bardzo dobry wynik Bezpiecznej Jazdy. Osiąga bardzo dobry wynik w kategorii Unikania Kolizji,
Jako wszechstronny, ma bardzo dobrą bezpośrednią widoczność , połączoną z bardzo dobrym
systemem AEB dla niechronionych uczestników ruchu drogowego. Zapewnia to Volvo FM ocenę 5 gwiazdek i również spełnia wymagania akredytacji CitySafe , dzięki której jest to doskonały wybór do jazdy zarówno po mieście, jak i na autostradzie.
Matthew Avery, dyrektor ds. rozwoju strategicznego, Euro NCAP:
„Testy te pokazują, że istnieje duża różnica między względnym bezpieczeństwem obecnych modeli ciężarówek. Warto zwrócić uwagę na różnice, jakie widzimy a są zależne od obecnych strategii bezpieczeństwa producentów. Oznacza to, że te wyniki dają solidny obraz rynku pojazdów ciężarowych, przez co Euro NCAP wpływa na bezpieczeństwo pojazdów.
Wyniki pokazują, że w samochodach dostępnych jest wiele funkcji bezpieczeństwa
i niekoniecznie tylko w droższych modelach. Na przykład Renault, które uzyskało cztery gwiazdki, plasuje się w czołówce , przychodząc z tańszej części rynku.
„I podobnie, pojawia się duże pytanie, kto produkuje najbezpieczniejszą ciężarówkę.
uważam za interesujące, że Volvo, bez żadnej motywacji ze strony Euro NCAP, wyprodukowało ciężarówkę, która jest naprawdę, naprawdę dobra i odzwierciedla rzeczywistość wzrostu bezpieczeństwa na drogach europejskich. Volvo ma technologie, które mogą wyeliminować większość katastrof, w których około 3000 ludzi ginie każdego roku na drogach Europy”.
W odpowiednim czasie dodamy pasywne bezpieczeństwo (ochronę przed kolizją) a następnie, w roku 2030 – dalsze rozwiązywanie problemu wypadków z udziałem ciężarówek i samochodów osobowych.
Procedury testowe:
Widoczność bezpośrednia
- Rozwiązywanie problemów związanych z kolizjami manewrowymi w bliskiej odległości z niechronionymi użytkownikami dróg
Widoczność pośrednie
- Zajmowanie się niechronionymi użytkownikami dróg i kolizjami pojazdów poza zasięgiem bezpośredniej widoczności
Monitorowanie kierowcy
- Omówienie kwestii zapinania pasów bezpieczeństwa i uwagi kierowcy
Pomoc w kwestii prędkości
- Rozwiązywanie problemu przekraczania prędkości przez ciężarówki
Automatyczne hamowanie awaryjne
- AEB ciężarówka do pieszego
- AEB ciężarówka do samochodu
- Rozwiązywanie problemów związanych z przejściami dla pieszych i wypadkami na rolkach
Rowerzysta AEB, w tym skrzyżowania
- Zajmowanie się wypadkami przy przejeździe dla rowerzystów, na zakrętach i na lewo od jezdni
- Rozwiązywanie problemów z kolizjami czołowo-tylnymi z innymi pojazdami
Wsparcie pasa ruchu
- Zajmowanie się zjazdami z autostrad i dróg wiejskich
Awaryjne utrzymanie pasa ruchu
- Rozwiązywanie problemów związanych ze zmianą pasa ruchu, w których biorą udział pojazdy wyprzedzające
Informacje ratunkowe
- Dostęp dla mieszkańców w godzinach Złotej Godziny
Komentarz
NCAP zna się na swojej pracy bo wykonuje badania i testy od ponad 25 lat. Słusznie wzięła się za ciężarówki, bo kwestie związane z ich udziałem w ruchu i wypadkach są słabo traktowane.
I bardzo dobrze, że zaczęli od kwestii systemów wspomagania kierowcy i widoczności zza kierownicy. Od czasu gdy było głośno o odpornych na zderzenia kabinach i ulepszonych strefach zgniotu, trochę czasu minęło.
Same wyniki trzeba traktować serio, ale pamiętając, że ten test trafił na jakiś moment w rozwoju ciężarówek. Producenci mają określone fundusze przeznaczone na sprawy poprawy bezpieczeństwa i cały czas coś robią. Akurat jesienią 2024 układ w „siódemce” producentów był taki, że niektórzy mieli nowsze konstrukcje i więcej systemów zaimplementowanych, a inni mniej. Stąd też bulwersujące niektórych decyzje o nie uczestniczeniu w teście, podjęte przez 3 koncerny. Dwa pojazdy reprezentowały więc tzw. rocznik 2024. a nie 2025. Wiedząc że w danym momencie mogą ustępować pod niektórymi względami, woleli chyba odczekać aż dojdą do tego samego poziomu. Jest faktem, że marki szwedzkie od dawna są znane z dużej uwagi przywiązywanej do bezpieczeństwa. Wiadomo też że Renault Trucks wchodzące w skład Grupy Volvo, ma przez to dostęp do technologii opracowanych w Geteborgu.
Pozostałe trzy marki wypadły nieźle, bo 3 gwiazdki oraz odpowiadające im procenty skuteczności systemów to nadal się liczy.
W roku 2025 NCAP zajmie się innymi ciężarówkami i ponieważ stan bezpieczeństwa się zmieni również kolejność wyrażona w gwiazdkach może być inna.
W tym, co należy podkreślić ; pierwszym teście, liczyły się dwa czynniki – widoczność zza kierownicy oraz ta pośrednia, z lusterek oraz kamer, a także dostępność oraz sprawność systemów wspomagania. Przykład DAF-a jest tu najlepszy - ma w nowej kabinie najlepszą widoczność bezpośrednią oraz dobry system kamer MCS, ale nie zdążył jeszcze w pełni wprowadzić systemów wspomagania lub nie zdążył niektórych dopracować, jak Lane Keeping. To w sumie dało im 3 gwiazdki .
Wystarczy wsiąść do każdej z 7 ciężarówek i bez żadnych pomiarów ( a zrobiłem to na torze testowym Horiba Mira) by zauważyć, że są spore różnice w widoczności przez przednią i boczne szyby. Ma to ścisły związek z wiekiem technicznym kabiny, choć niektóre średnio młode przeszły ostatnio zmiany w obrębie kokpitu, poprawiające tą widoczność. Ale nie należy się bardzo dziwić, że producent czekający na nową kabinę nie inwestował w tym roku w poprawki jej obecnego wnętrza.
Intencją NCAP jest zachęcić producentów ciężarówek do rywalizacji, ale dobrowolnej, w kwestiach bezpieczeństwa. Same przepisy GSR wymuszające wprowadzenie niektórych systemów bezpieczeństwa, np. TPMS, nie pełnią roli wymuszającej.
I NCAP chce, a być może się to stanie, wprowadzać na bazie testów rekomendacje. Tak by przewoźnicy kupowali ciężarówki minimum 3 gwiazdkowe, albo 4 gwiazdkowe.
